Milli mücadelenin başladığı şehirde tarih ve doğa turu.
Samsun'daki iki gün, kent belleği ile Karadeniz doğasını sırayla değil, birbirine bağlanan sahneler halinde ele alır. İlk sabah Gazi Müzesi'nde başlar; ardından Samsun Müzesi, şehir hakkındaki kültürel bakışı genişletir. Aynı gün Kaşyayla'ya geçilmesi kapalı mekân yoğunluğunu doğa molasıyla dengeler. Bafra Müzesi ise ilk günü yeniden yerel tarih çerçevesinde kapatır. Müze ziyaretleri arasında dinlenme ve yemek için pay bırakmak, dört durağın bilgi yükünü daha rahat sindirmeyi sağlar.
İkinci günün ilk noktası Kızılırmak Deltası'dır. Sulak alanda sessiz hareket etmek, canlılara yaklaşmamak ve belirlenmiş erişim düzenine uymak temel ilkedir. Doğa gözleminin ardından Çakalli Han ile rota tekrar tarih temasına döner. Gün Şahinkaya Kanyonu'nda sona erer; böylece su, yapı kalıntısı ve kanyon görünümü aynı gün içinde karşılaştırılır. Hava, zemin ve mevcut erişim koşulları bilinmeden tekne, uzun yürüyüş ya da başka bir faaliyet varsayılmamalıdır.
Bu sıralama Milli Mücadele tarihine ilgi duyan yetişkinlere, müze gezisini açık hava gözlemiyle birleştirmek isteyen ailelere ve farklı mekânlarda çalışan fotoğrafçılara uygundur. Birinci gün daha çok kent ve koleksiyon odaklıyken ikinci gün geniş doğal alanlara açılır. Çocuklu gruplar müzelerde kısa, odaklı bölümler seçebilir; doğa duraklarında ise güvenli sınırlar içinde hareket için önceden ortak kurallar belirleyebilir.
İlkbaharda delta ve kanyon çevresinde yağmur ile rüzgâr hesaba katılmalıdır. Yazın güneşten korunma, su ve günün sıcak bölümünde yavaşlama önem kazanır. Sonbahar göçmen kuş gözlemi hakkında kesin vaat vermeden, değişen ışık ve bitki renkleri için değerlendirilebilir. Kışın soğuk, yağış ve kısa gün ışığı programı etkiler. Gazi Müzesi, Samsun Müzesi, Kaşyayla, Bafra Müzesi, Kızılırmak Deltası, Çakalli Han ve Şahinkaya Kanyonu için güncel durum önceden kontrol edilirse iki gün, tarih ile doğa arasında dengeli bir Samsun anlatısına dönüşür. Her günün sonunda kısa bir not tutmak, müzelerde öğrenilenlerle açık alanda gözlenen ayrıntıları yan yana getirmeye yardımcı olur. Bu yöntem çocukların da geziyi hatırlamasını kolaylaştırır.